O geometrii w kontekście Jana van Eycka
Geometryczne konstrukcje odgrywały kluczową rolę w sztuce średniowiecznej. Poprzez złożone wzory i precyzyjne rysunki średniowieczni artyści i filozofowie starali się nie tylko ozdabiać swoje dzieła, ale także wyrażać głębokie, metafizyczne prawdy. Geometria była postrzegana jako język, którym można wyrazić naturę Boga i stworzony przez Niego ład.
Malarstwo średniowieczne pełne jest przykładów, w których geometryczne zasady stanowiły fundament kompozycji artystycznych. Jednym z nich jest ilustracja z Ewangelii św. Michała de Cuxa z XII wieku, która pokazuje, jak można geometrycznie zorganizować kompozycję. Centralne punkty i ledwo widoczne linie układają harmonijny, symetryczny wzór, przypominający o precyzji i mistycyzmie, nierozerwalnie związanych z twórczością tamtych czasów.
Nie wiem, czy aby stworzyć takie dzieło trzeba studiować całego Euklidesa, Witruwiusza i poznać Alhazena. Ale jeśli było się dobrze wykształconym dyplomatą i malarzem na dworze Filipa Dobrego, to raczej te pisma znało się bardzo dobrze. W tym miejscu warto wspomnieć, że od XIV wieku dostępne dla europejskiej kultury były pisma Witelona, które odegrały istotną rolę w rozwoju wiedzy o optyce i perspektywie.
Folio 3 z Ewangelii św. Michała de Cuxa (XII w. ) zachowane w Bibliotece Miejskiej w Perpignan pod sygn. ms 2. Geometryczna konstrukcja dekoracji, otwór pozostawiony w środku strony czubkiem kompasu, linie środkowe prawdopodobnie zatarty okruchami chleba, rysunek odprasowany tuszem w kolorze bistre, 2009
(Źródło: https://journals.openedition.org/insitu/10646#tocto1n1)
W rozdziale 8 księgi III Liber Diversarum Artium jest powiedziane, że sposób rysowania na ścianie jest taki sam jak rysowania na drewnie. Używamy żelaznego lub stalowego grota, pędzla, kompasu, linijki, sznurka lub condermenia fectam de carta . Różni autorzy, z którymi się konsultowano, nie znaleźli dokładnego znaczenia słowa „kondermenia” . Jako możliwe tłumaczenie proponują linię ( corda minia ), ołówek kwadratowo-ołówkowy ( norma, linea ), ołówek z czerwonego wosku ( cerula miniata ) , tekturę ( contra-moenia ) lub szablon25 . W artykule opublikowanym w 1994 roku Doris Oltrogge wskazuje, że termin carta jest używany do określenia pergaminu. Tak więc, jeśli zachowamy to tłumaczenie dla Carta , pełną formułę condermenia „pergaminu” najlepiej będzie przetłumaczyć za pomocą tektury lub szablonu pergaminu.
(ryc. nr 1) Folio 3 Ewangelii św . Michała de Cuxa (XII w. ) pokazuje, jak na kartce można zorganizować geometryczną konstrukcję dekoracji. W centrum dziura pozostawiona przez punkt, prawdopodobnie po kompasie; linie, ledwo zaznaczone, być może zatarte okruchami chleba, zdają się układać kompozycję wzdłuż centralnej osi. Można dostrzec inne podstawowe cechy. Cały rysunek jest prawdopodobnie odprasowany tuszem w kolorze bistre, odręcznym, z wyjątkiem przypadków, gdy występują w nim koła lub elipsy. Wyraźniejszy zarys sugeruje, że do kompasu mogło zostać przyczepione piórko lub cienki pędzelek. Wbrew wskazówkom w Liberze nie znajdziemy tu rozmokłego cynobru. Jednakże produkcja atramentu opisana w traktacie przechowywanym w Montpellier może pomóc w rozpoznaniu tej zaobserwowanej w Ewangelii. Proponowana receptura opiera się na świerzbie i gumie arabskiej 23 . W tym przepisie opisuje w przykładowy sposób jak uzyskać lampową czerń. Rozcieńczając tę sadzę gumą, można uzyskać kolor bistre
Konstrukcje siedmiokąta
Inne metody na wykreślenie siedmiokąta
Manifiesto Geometrico
Tłum. translator google:
W pierwszej części Manifestu Geometrycznego (1684) brat Ignacio chce matematycznie wykazać konstrukcję figury siedmiokąta za pomocą metodologii dedukcyjnej opartej na błędnej zasadzie aksjomatycznej, czyli trójkącie równoramiennym siedmiokąta, ale argumentuje rygorystycznie aby zapewnić mu podstawę naukową, opiera się na zasadzie proporcji (9/4), która jest arytmetyczna. Podstawa ta opiera się na Timajosie Platona (ok. 427-347 p.n.e.) oraz na relacji tonalnej (. 9/8), który wraz z Chalcydiuszem, Capellą i Makrobiusem przekazał kulturę neoplatońską i dzięki temu otrzymał wymiar kosmologiczny.
Druga część Manifestu Geometrycznego staje się „manifestem” i przeprosinami wobec Keplera, argumentującymi za niekonstruowalnością siedmiokąta, ponieważ jest on figurą numerycznie nieskończoną, tak samo jak dla niego był Wszechświat. Stąd dla dominikanina pochodzi heretycka zasada Keplera, wyrażona w Harmonices mundo, w czasie, gdy Kościół katolicki mówił o powstaniu skończonego stworzenia i stąd, w wizji nieokreśloności nieskończoności, pochodzi inkwizycyjna argumentacja brata Ignacio Muñoza.
Dzięki wkładowi brata Ignacio Muñoza geometria nie postępuje, ale jego wiedza przybliża praktyczne rozwiązanie problemów, jakie niesie ze sobą życie codzienne, a których potrzebuje misjonarz dominikański, aby wspierać ewangelizację. Można stwierdzić, że dominikanin posiada dobrą wiedzę naukową, lecz nie powoduje ona postępu w nauce XVII w. Mimo to metoda skonstruowania siedmioboku Fraya Ignacio Muñoza, który zmarł nieświadomie w 1686 roku, jest jedną z najbardziej precyzyjnych z punktu widzenia pomiaru praktyki geometrycznej, jaka została dotychczas opracowana.